چاپ خبــر
کارشناس نظارت و بازرسی اداره آب و فاضلاب آران و بیدگل:

۸۰ درصد مصرف آب آران و بیدگل در بخش کشاورزی/ وضعیت آبی شهرستان فوق بحرانی است

حدود ۸۰ درصد مصارف آب منطقه در بخش کشاورزی است. در حال حاضر ۲۴۴ حلقه چاه مجاز در بخش کشاورزی به برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی مشغول هستند.

خطب شکن: زهرا الهامی نیا/ ایران از جمله کشورهایی است که خطر بی آبی آن را تهدید می‌کند. بر اساس گزارش‌های موجود، میزان هدر رفت آب در کشور ما ۲۸ تا ۳۰ درصد است، در حالی که این مقدار اتلاف در دنیا ۹ تا ۱۲ درصد گزارش شده است. طبق پیش‌بینی انستیتو جهانی منابع، تا سال ۲۰۴۰ ایران بیش از ۸۰ درصد منابع آبی کنونی خود را از دست خواهد داد.

آران و بیدگل نیز با توجه به اقلیم کویری، با کاهش شدید بارندگی و مشکلات جدی در منابع آب مواجه بوده است. به همین دلیل گفتگویی با ابوالفضل لقب دوست، کارشناس نظارت و بازرسی اداره آب و فاضلاب شهرستان ترتیب داده ایم.

لقب دوست دارای مدرک مهندسی آب و خاک و دانشجوی دکترای مهندسی و مدیریت منابع آب در دانشگاه شهید چمران است. وی در این گفتگو ضمن تشریح وضعیت منابع آب آران و بیدگل، بخش کشاورزی را به عنوان بخشی معرفی می‌کند که بیشتری مصرف آب را به خود اختصاص داده است. او همچنین پیشنهادهایی را برای مصرف بهینه آب در بخش‌های مختلف مطرح می‌کند.

*****

اگر امکان دارد کمی در مورد وضعیت منابع آب در شهرستان آران و بیدگل توضیح دهید.

در تقسیم بندی‌های آب منطقه ای، دشت کاشان جزء مناطق فوق بحرانی نام گذاری شده است. متوسط بارندگی سالانه دشت کاشان در سال آبی ۹۴- ۹۵ حدود ۱۰۰ میلی‌متر گزارش شده، در حالی که متوسط بارندگی سالانه کشور ایران حدود ۲۵۰ میلی‌متر است.

منابع آب دشت کاشان که شامل شهرستان‌های کاشان و آران و بیدگل است، فقط آب‌های زیر زمینی است. کاهش بارندگی و نزولات جوی و افزایش برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی باعث منفی شدن بیلان آبی منطقه شده و خطری بسیاری جدی را به وجود آورده است. از این رو با عنایت به خشک سالی‌های اخیر، مدیریت منابع آب مقابله با بحران خشکسالی از اقدامات با اهمیتی است که جهت توسعه پایدار منطقه باید انجام گیرد.

بیشتر منابع آب شهرستان در چه بخشی مصرف می‌شود؟

مصارف آب شامل شرب و خانگی، کشاورزی، صنعت، حقابه زیستی است و حدود ۸۰ درصد مصارف آب منطقه در بخش کشاورزی است. در حال حاضر ۲۴۴ حلقه چاه مجاز در بخش کشاورزی به برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی مشغول هستند.

شما به بحرانی اشاره کردید که در سال‌های آینده ابعاد آن به شکلی جدی تر نمایان خواهد شد. چه عواملی موجب ایجاد این بحران شده است؟

هم اکنون به خاطر تلاش‌هایی که صورت گرفته است، مشکلی محسوس در تامین آب شرب وجود ندارد و خبری از سهمیه بندی یا قطعی آب نیست. با این حال تا ۱۰ سال آینده مشکلات در بخش شرب هم نمایان خواهد شد.

هم اکنون سطح ایستایی آب های زیر زمینی افت زیادی پیدا کرده (سالانه حدود یک متر) و کیفیت آب‌های زیر زمینی منطقه کاهش یافته است. به علاوه بهره برداری سوءمدیریت در بخش کشاورزی و استفاده شبانه روزی از چاه‌های این بخش، موجب شده آب شور به منابع آب شیرین هجوم بیاورد و آن را غیر قابل استفاده کند. این سوءمدیریت از سوی دیگر الگویی نادرست در کشاورزی به وجود آورده است. برای مثال گیاهان و درختانی که تناسبی با شرایط منطقه ندارند کشت شده یا الگوی آبیاری غرقابی رواج یافته است.

این وضعیت بخش کشاورزی را نیز با مشکلاتی روبرو کرده است…

درست است! این وضعیتی که به خاطر افزایش شوری آب و خاک به وجود آمده، ثمردهی و حتی ادامه عمر باغات را با خطر مواجه کرده است. ضمن این که اخیرا با پدیده‌ای به نام فرونشست زمین مواجه هستیم. این پدیده در اثر برداشت بی رویه از چاه‌ها و از بین رفتن اثر زمین شناسی آن رخ می‌دهد و در ابعاد بزرگ، بسیار خطرناک است.

در بخش خانگی، با توجه به مخارج بسیاری که برای تهیه آب شرب صورت می‌گیرد، چه راهکارهایی برای صرفه جویی پیشنهاد می‌کنید؟

بسیاری راهکارها وجود دارد که بسیار ساده است، اما در صورتی که همگان به آن اهتمام کنند، تاثیری بسیار قابل توجه بر جای می‌گذارد. مثلا برای آبیاری فضای سبز خانه، باغچه‌ها یا تهیه آب فلاش تانک‌ها می‌توان از پساب مصارف خانگی استفاده کرد یا با استفاده از برخی تجهیزات صرفه جویی آب مانند سردوش‌ها و کاهنده‌های فشار و واشرها مصرف آب شرب را کنترل کرد.

یکی از مسائلی که می‌تواند مصرف بخش خانگی، خصوصا در فصول گرم سال را کاهش دهد، تغییر شیوه استفاده از وسایل سرمایشی است. در منطقه ما به شکل عمومی از کولرهای آبی برای خنک کردن محیط استفاده می‌شود. در حالی که این وسایل مصرف آب را بالا می‌برند. از این رو استفاده از کولرهای گازی یکی از راه‌های عمده اجتناب از مصرف آب در این قضیه است. البته باید تعرفه برق شهرستان متناسب با آب و هوای آن اصلاح شود تا کولرهای گازی از نظر اقتصادی فشاری بر مردم وارد نکند.

آبیاری باغچه‌ها در شب یا صبح زود نیز یکی از راهکارهایی است که با جلوگیری از تبخیر، امکان استفاده بیشتر گیاهان را هم فراهم می‌کند. در کنار این‌ها استفاده از شیرآلات استاندارد و جلوگیری از نشتی، کشت گیاهان خانگی که مقاومت بیشتری به کم آبی دارند، بستن شیر آب هنگام شستشو و وضو گرفتن و فرهنگ سازی، آموزش همگانی و تبلیغات عمومی در کاهش مصرف خانگی موثر است.

در بخش کشاورزی چه راهکارهایی برای کاهش مصرف وجود دارد؟

تغییر الگوی کشت در مزارع و باغات و ممنوعیت برخی کشت‌ها در منطقه، یکی از مهم ترین رویکردهای این بخش است. نتیجه بخش بودن این رویکرد به بهره گیری از کارشناسان رشته‌های مهندسی کشاوزری در باغات و مزارع بستگی دارد. همچنین تشکیل جلسات متعدد با کشاورزان و فرهنگ سازی نیز مکمل فعالیت‌های دیگر است.

همچنین افزایش کنترل و نظارت بر کارکرد چاه‌های کشاورزی توسط کنتورهای هوشمند و راه اندازی سیستم فاضلاب شهری نیز در این خصوص موثر خواهد بود.

به صورت کلی باید صرفه جویی در مصارف آب در تمام بخش‌ها اعم از شرب، صنعت و کشاورزی یک فرهنگ شود که مشارکت همگانی را می‌طلبد و آغاز آن، فرهنگ سازی در خانواده، مساجد، اجتماع و… است.

telegram

  1. ناشناس گفته:

    چرا از میزان مصرف اب در شرکت فولاد چیزی نمیگین؟؟؟

  2. arony گفته:

    خداوند ظلم نمی کند و فکر همه است و روزی رسان است وآب به مقدار کافی با باراندگی آن را تامین می کند و برای هر قطره ای حساب کتاب دارد و دست و عقل هم به ماداده اما ما آن را هدر می دهیم یکی از ابزار ذخیره آب در قدیم ایجاد خندق و سیل بند اطراف شهر بخصوص از قسمت مرتفع و بلند مثل مسعود آباد بوده که اکنون تخریب و سایت اداری شده است و سیل بجای هدر شدن در کویر باید پشت سیل بند ها در زمین نفوذ کند و یا حتی یک بارندگی برای مصرف مردم در یک سال کافی است .

Go to TOP