چاپ خبــر

۴ نکته‌ای که از سند جدید سیاسی حماس باید دانست

تاکید بر جهاد، مقاومت مسلحانه و هم‌چنین آزادی فلسطین از بحر تا نهر نشان از این است که علی‌رغم وضعیت نامطلوب و سخت حماس چه در داخل فلسطین و چه در منطقه براثر تداوم محاصره نوار غزه و حاشیه رفتن مسئله فلسطین بر اثر نزاع‌های منطقه‌ای، حماس همچنان تن به وسوسه برخی کشورهای عربی نداده است.

به گزارش خطب شکن به نقل از فردانیوز، پس از ماه‌ها گمانه‌زنی بالاخره سند جدید سیاسی حماس در دوحه رونمایی و منتشر شد. بند ۲۰ این سند چالش‌های زیادی را مطرح نمود. ضمن آنکه مفاد ۴۲ گانه این سند بالاخص در مقایسه با اولین سند یا میثاق سیاسی حماس که در سال ۱۹۸۸ منتشر شد، نکات حائز اهمیتی دارد که در ادامه به بررسی آنان خواهیم پرداخت.

چرا بند ۲۰ حامیان مقاومت را نگران کرد؟
در بند ۲۰ سند جدید حماس آمده است: «هرگز از ذره‌ای از خاک فلسطین تحت هیچ شرایط و فشاری و حتی در صورت تداوم اشغالگری رژیم صهیونیستی چشم پوشی نخواهیم کرد و حماس مخالف هرگونه طرح جایگزین به جای آزادسازی کامل سرزمین فلسطین از رود اردن تا دریای مدیترانه است و حماس بدون به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی و بدون چشم پوشی از هیچ‌کدام از حقوق فلسطینیان، تشکیل کشور مستقل فلسطینی با حاکمیت کامل به پایتختی قدس در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ همراه با بازگشت آوارگان و پناهندگان به منازل خود را یک چهارچوب توافقی ملی مشترک می‌داند.»
این بند با آنکه صراحتاً از لزوم آزادی بحر تا نهر فلسطین و عدم به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی سخن به میان آورده است، اما پذیرش دولت فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی بسیاری را نگران نمود. با آنکه این سیاست برای حماس امری جدید نیست و بیش از این هم بارها این سیاست چه در عمل و چه در بیان مواضع، حماس آن را پیگیری کرده است. شاید بتوان دلیل این نگرانی را نخست عدم درک صحیح از این بند و دوم تجربه تلخ سازش فتح و مسیر پلکانی عقب نشینی این جنبش تا به رسمیت شناسی رژیم اشغالگر دانست.
تغییر ادبیات سند ۲۰۱۷ در مقایسه با سند ۱۹۸۸
در سند جدید آنچه بسیار به چشم می‌خورد تغییر ادبیات و روح حاکم بر آن در مقایسه با سند سیاسی در ابتدای تأسیس حماس در سال ۱۹۸۸ است. در سند سیاسی ۱۹۸۸ از ادبیات دینی، قرآنی و گفتمانی به‌وفور استفاده شده و تقریباً تمام ۳۶ بند این سند با آیات قرآنی توضیح داده شده است؛ اما در سند جدید خبری از ادبیات دینی، احادیث و آیات قرآن نیست و برخلاف سند اولیه که بر هدف تشکیل دولت اسلامی با قانون شریعت تاکید شده است، این بار سخنی از آن و همچنین از وابستگی به اخوان المسلمین سخنی به میان نیامده است.
تغییر روح غالب بر سند جدید در مقایسه با سند پیشین
یکی دیگر از نکات حائز اهمیت در سند جدید، تغییر روح حاکم بر فضای کلی سند است. در سند ۱۹۸۸ به‌وفور روحیه تهاجمی، جهادگرایانه و دعوت به جهاد کل جهان اسلام علیه یهود (نه فقط صهیونیسم) به چشم می‌خورد. در سند نخست علاوه بر این موارد رد حاکمیت‌های سکولار در جهان اسلام و حمله به دو بلوک شوروی و آمریکا به چشم می‌خورد. در سند ۱۹۸۸ حماس، ساف را به دلیل عدم تشکیل دولت اسلامی مورد نقد قرار می‌دهد.
اما در سند جدید روحیه تهاجمی تا حدودی در ادبیات آن کمرنگ شده و بیش‌تر سعی شده است از حماس یک جنبشی نشان داده شود که سعی در بازپس‌گیری حق خویش و مدافع است. لذا ما در این سند در مقایسه با سند اولیه دعوت به جهاد، لزوم تشکیل دولت اسلامی، حمله به یهودیان و حمله به استکبار و آمریکا به چشم نمی‌خورد.
و در عوض از دموکراسی، حقوق زنان و … سخن به میان آمده است. به نظر می‌رسد این تغییرات به منظور جلب نظر کشورهای مختلف منطقه‌ای و اروپایی و همچنین افکار عمومی جهان است.
حماس؛ هم چنان بر مدار مقاومت
علی‌رغم سه تغییری که در بالا به آنان اشاره شد، اما باید تاکید کرد که کل شاکله سند جدید نشان از آن است که حماس هم چنان بر مدار مقاومت قرار دارد. تاکید بر جهاد، مقاومت مسلحانه و هم‌چنین آزادی فلسطین از بحر تا نهر نشان از این است که علی‌رغم وضعیت نامطلوب و سخت حماس چه در داخل فلسطین و چه در منطقه براثر تداوم محاصره نوار غزه و حاشیه رفتن مسئله فلسطین بر اثر نزاع‌های منطقه‌ای، حماس همچنان تن به وسوسه برخی کشورهای عربی نداده است. البته ذکر این نکته ضروری است که حتی در قبال کوچک‌ترین نشانه‌های سازش باید با جدیت موضع‌گیری کرد و هشدار داد اما این اقدام نباید موجب شود افکار عمومی داخلی در قابل مقاومت و فلسطین مخدوش شود.

telegram

Go to TOP