چاپ خبــر
13900914220632392_photol
سنت‌های عزاداری آران و بیدگل (قسمت نهم):

سقاهای عزادار/ سقاخوانی و هیأت‌های سقایی در آران و بیدگل

هیأت سقایی نخستین دسته‌ی عزاداری ظهر عاشوراست که حرکت خود را در مسیر سنتی حرکت عزاداران آران و بیدگل آغاز می کند.

خطب شکن: آران و بیدگل از جمله شهرهای ایران است که عزاداری به سبک سنتی در آن جریان دارد. عزاداری سنتی آران و بیدگل شکل و شیوه‌ای از عزاداری است که در گذر تاریخ از گزند تحریف‌ها و بدعت پاک مانده است و هنوز آیین‌های آن بدون وجود شائبه‌ای از خرافات و کژاندیشی‌ها، زبانزد است.

در این سلسله مطالب، قصد داریم سنت‌هایی را که از دیرباز در عزاداری آران و بیدگل وجود داشته است و ریشه در دل تاریخ دارد، برشماریم و معرفی کنیم.

***

در آران و بیدگل دسته های عزاداری به چهار شیوه‌ی زنجیرزنی، سینه زنی، سنج زنی و سقایی در محرم اقامه‌ی عزا می کنند.

سقاخوانی در کنار چاووش خوانی، از جمله آیین های آران و بیدگل در پیشواز محرم به شمار می رود. این آیین نوعی اعلام عزای سالار شهیدان(ع) و ۷۲ تن از یاران با وفایش است تا مردم شهر خود را آماده عزاداری محرم ‌کنند. در آران و بیدگل همزمان با سقاخوانی آیین سنتی پرچم زنی هیأت های عزاداری نیز برگزار می شود تا شهر هم همزمان با مردم سیاه پوش و سوگوار شود.

هیأت سقایی نخستین دسته‌ی عزاداری ظهر عاشوراست که حرکت خود را در مسیر سنتی حرکت عزاداران آران و بیدگل آغاز می کند.

alatash

عزاداران این هیات به صورت هم نوا اشعاری می خوانند و همراه با آن ها، تعدادی از کودکان در حالی که ظرف هایی در دست دارند به یاد لب تشنگی فرزندان صغیر و کودکان آل الله، به صورت ذکر دودمه این بیت را قرائت می کنند:

عمه جان کو پدرم/ خاک عالم به سرم

همچنین در دسته های عزاداری روزهای تاسوعا و عاشورا، افرادی با به همراه داشتن مشک های پر آب، به سقایی می پردازند و عزاداران تشنه را سیراب می کنند و در انتهای مسیر حرکت دسته های عزاداری، مشک های خالی را روی دست خود بلند می کنند و به حرم مطهر امامزاده محمدهلال(ع) وارد می شوند.

image634587188798114699

در سایر شهرهای آران و بیدگل، از جمله نوش آباد نیز سقاخوانی به صورت های جداگانه ای اجرا می شود. سقایی در نوش آباد از شب بعد از عید غدیر آغاز می شود و تا روز عاشورا ادامه دارد. سقاخوانان در این آیین به دو دسته و هر دسته به یک گروه اصلی به عنوان نقیب یا استاد و یک گروه به عنوان شاگرد که توده عزاداران هستند تقسیم می شود. این چهار حلقه در حسینیه ها هم گرد می آیند و قطعات اصلی شعر را در دو گروه نقیب می خوانند و دو گروه شاگرد پاسخ می گویند.

سقایی ذکر مصائب وارده بر امام حسین(ع) و یارانش به صورت نوحه سرایی دسته جمعی و هماهنگ بدون سینه زنی و زنجیرزنی و سنج و طبل زنی است. به طوری که ذکرها به صورت شعر و در قالب نوحه های حزین و سنگین بر گرفته از مقام های موسیقی سنتی ایرانی و غالبا در مایه های شور، دشتی، ابوعطا، همایون، شوشتری و افشاری که از جمله مقامات موسیقی سنتی و عامیانه ایرانی است خوانده می شود.

13900914220639611_photol

اشعار به کار رفته در این نوحه ها و محتوای قرآنی و عرفانی و لطایف ذوقی و حقایق تاریخی و باورهای اسطوره ای آن است که اشعار سقایی را از سطح شعر عامیانه بالاتر آورده می برد.

telegram

  1. حسین گفته:

    جناب خطب شکن.تحریف تاریخ چرا؟
    بیدگل هم هیئت سقایی داره.
    شما هم مثل ای بی نیوز یک طرفه عمل میکنید.

Go to TOP