چاپ خبــر
kotal-moharram
سنت‌های عزاداری آران و بیدگل (قسمت هشتم):

نذر نوکری اباعبدالله(ع) برای کودکان خردسال در آیین کتل

در آیین کتل خانواده‌های آران و بیدگلی به قصد اظهار ادب به آستان اهل بیت(ع)، نذر می‌کنند که فرزند خردسال خود را بیمه حضرت علی اصغر(ع) کنند.

خطب شکن: آران و بیدگل از جمله شهرهای ایران است که عزاداری به سبک سنتی در آن جریان دارد. عزاداری سنتی آران و بیدگل شکل و شیوه‌ای از عزاداری است که در گذر تاریخ از گزند تحریف‌ها و بدعت پاک مانده است و هنوز آیین‌های آن بدون وجود شائبه‌ای از خرافات و کژاندیشی‌ها، زبانزد است.

در این سلسله مطالب، قصد داریم سنت‌هایی را که از دیرباز در عزاداری آران و بیدگل وجود داشته است و ریشه در دل تاریخ دارد، برشماریم و معرفی کنیم.

***

یکی از آیین‌هایی که همه ساله در روزهای عزاداری اباعبدالله(ع) در آران و بیدگل جریان پیدا می‌کند، کُتَل است. در این آیین خانواده‌های آران و بیدگلی به قصد اظهار ادب به آستان اهل بیت(ع)، نذر می‌کنند که فرزند خردسال خود را بیمه حضرت علی اصغر(ع) کنند.

در آیین کتل، طفل خردسال به نشان از حضرت علی اصغر امام حسین(ع) بر اسبی تزئین شده سوار می‌شود. طفل بر اساس نذر مادر کودک لباس سفید یا سیاه می‌پوشد و برسرش، سربندی با یکی از اسماء مقدس ائمه(ع) بسته می‌شود. صورت و گونه‌های طفل بر اساس سنتی کهن قرمز رنگ می‌شود و کتل در حالی که در کنار آن مرشدی اشعاری در مصائب امام حسین(ع) قرائت می‌کند، در پیشاپیش دستجات عزاداری حرکت داده می‌شود.

بر روی اسب کتل، قالیچه‌ای انداخته می‌شود. بر قسمت جلوی زین اسب نیز دو کارد به صورت ضربدری می‌بندند و برای حفاظت کودک، تیغه آن را با پارچه می‌پوشانند و گاهی بر سر آن میوه‌های سیب و پرتقال یا انار قرار می‌دهند. بر پیشانی اسب دو آیینه می‌بندند و بر قسمت‌هایی از بدن اسب که پوشیده نیست، پارچه‌های سبز، سفید یا سیاه می‌بندند. در دو طرف اسب کتل، سه نوجوان که لباس مخملین پوشیده اند و چوب در دست دارند به نام شاطر،حرکت می‌کنند و یک نفر نیز سوار بر اسب، با یک دست کودک را در بغل گرفته و با دست دیگر چتری بر سر او نگه می‌دارد. پدر کودک نیز به همراه کتل، پیشاپیش هیئت حرکت می‌کند.

در نوش آباد که سنت کتل کردن در آن جا رواج بیشتری دارد، خانواده کودکان کتل در پایان مراسم، افراد فامیل، همسایه‌ها و عزاداران را بر سر سفره خود مهمان می‌کنند.

کتل کردن کودکان در خانواده‌های آران و بیدگل قبل از تولد نوزاد و یا برای گرفتن حاجت و سلامتی کودکانشان نذر می‌شود. علاوه بر این کودکان به عنوان واسطه‌های برکت بخشی و طلب باران و حاصلخیزی نیز در این آیین شرکت داده می‌شوند.

28777_890

این آیین به تازگی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به نام شهرستان آران و بیدگل در فهرست آثار فرهنگی ناملموس ثبت شده است. این اتفاق به شناخته شدن و مستندسازی بهتر آن و افزایش توجه به نمادهای موجود در آن کمک خواهد کرد.

telegram

Go to TOP