چاپ خبــر
به بهانه‌ی سالروز فرار رضاخان از ایران؛

ماموریت رضاخان در تاریخ معاصر ایران چه بود؟

پس از آن که حکومت بیمار قاجار به اضمحلال رفت و کارآیی خود را از دست داد، رضاخان به کمک انگلیس به پادشاهی رسید تا ماموریتی جدید را آغاز کند…

خطب شکن، یادداشت تحریریه/ پس از آن که حکومت بیمار قاجار به اضمحلال رفت و کارآیی خود را از دست داد، رضاخان به کمک انگلیس ماموریتی را آغاز کند که هدف آن وابستگی کامل به غرب و نابودی فرهنگی ملی ایران بود. کاری که پیش از آن در کشورهایی نظیر هند اجرا شده و به نتیجه رسیده بود.

نظام سازی رضاخانی

رضاخان پس از روی کار آمدن، فعالیت‌های گسترده‌ای را برای ایجاد نظام اداری و دانشگاهی ایجاد کرد. ماهیت این جامعه دانشگاهی و اداریِ زمان رضاخان، به گونه‌ای ناخواسته آن چنان به غرب اصالت می‌داد که جای دین را فقط در گذشته‌ی تاریخ می‌دانست و آن را در حد یک سلیقه‌ی فردی پذیرفته بود. این گفتمان سکولارِ حاکم، در زمان محمدرضا پهلوی نیز دنبال شد تا آن که روحانیت متکی به مردم به صحنه آمد و تاریخ جدیدی را به ظهور رساند.

IMAGE634799481577666853

روشنفکری قاجاری و روشنفکری رضاخانی

گرچه در زمان قاجار و سفرهای خارجی شاهان بی کفایت این سلسله، روشنفکری به معنی آن چه امروز می‌شناسیم متولد شد، حکومت رضاخان مجال بیشتری برای بروز ماهیت ضد دینی روشنفکری بیمار قجری را فراهم کرد.

البته روشنفکری کلا پدیده‌ای رو به جلوست، ولی در ایران بیمار متولد و به ارتجاع بدل شد. نسل اول روشنفکران بیمار کسانی مثل میرزا ملکم خان، دلال قرارداد رویتر و تنباکو و چند قرارداد دیگر و میرزا فتحعلی آخوندزاده که به تزار پناه برد و در روسیه بر ضد دین و سنت‌ها به فعالیت پرداخت، بودند. نسل بعد هم عموما اشراف درباری بودند، مثل مستوفی که بعد از روی کار آمدن رضاخان در خدمت تایید افکار او قرار گرفت. بعدها هم به خاطر فقدان بستری برای رشد روشنفکری سالم، اغلب روشنفکران صادق همچون جلال آل احمد به حزب توده می‌پیوستند و نوعی پناهندگی فکری نسبت به آن داشتند.

47683_241

روشنفکری رضاخانی به طور اجمالی واجد چند خصوصیت است: مخالفت با دین، علاقه به غرب، درسخواندگی و تحصیلات. همین روشنفکران بودند که با وجود تمام ادعاها، در حوادث مهمی مثل ۲۸ مرداد و ۱۵ خرداد ساکت بودند و هرگز برای حمایت از آرمان‌های مردم خطر نمی‌کردند، حتی وقتی زندان می‌رفتند سریع کار به توبه نامه می‌رسید!

ماموریت رضاخانی

در ایران رضاخان برای محو هویت ایران به میدان آورده شده بود. رضاخان ابزاری برای نهادینه کردن تهاجم فرهنگ غرب در ایران بود، فرهنگی که با تهاجم خود، اهداف را مادی و گناه را عادی می‌کند. حتی هنر نیز ابزاری در دست غرب برای تحقق تهاجم فرهنگی اوست.

47667_654

درست است که رضاخان در ظاهر فعالیت‌های مترقیانه‌ای نظیر احداث پل و راه آهن یا اعزام دانشجو به خارج از کشور را آغاز کرد، با این حال تفکری که در ورای آن دنبال می‌شد چیزی جز خدمت به تهاجم فرهنگی غرب نبود. همان طور که او به اقداماتی نظیر کشف حجاب نیز دست زد که هدف اصلی کارهای ظاهرسازانه‌اش را نیز به ظهور می‌کشاند. تمام اقدامات رضاخان جز وابستگی نتیجه‌ای نداشت و حتی ارتشی که مایه‌ی تفاخر وی به شمار می‌رفت، وابسته و بی اراده بود.

telegram

  1. کرباسی آرانی گفته:

    اهمیت حجاب هم ردیف خون شهداست/حجاب سدی محکم در مقابله با نفوذ غرب است/ حجاب زن در گرو عفت اوست
    سلام
    در ۸۰ سال پیش که قانون بی حجابی به شهرمان رسید ماموران و جیره خواران محلی و نوکران رضا خان و امنیه ها و داروغه ها و گزمه ها و کارمندان ادارات هم در بی حجابی دست بکار شدند و حمام ها را غدغن کرده بودند بهرحال با وضع این قانون در هر محله ای برای خودشان فکری کردند در محله قاضی که حمام های قاضی عنایتی و بازار و حمام کوچکه و دربند و … برای زنان مناسب نبود و یا دور و یا نا امن بود و حمام سرمحله هم در آن زمان ساخته نشده بود لذا زنان اهالی این چند محله نزدیک هم برای حفظ حجاب خود از راه پشت بام و یا با پنهان شدن در خورجین الاغ به دالان و حوضخانه خانه ۱۰۰۰ ساله کرباسی ها ( خانه ملاعلی) می آمدند و در آنجا با دیگ های مسی و هیزم و … آب را جوش آورده و در کنا رجوی آب و با مخلوط با آب حوض استحمام می کردند و تا فرار رضا شاه ۶ – ۷ سال ادامه داشت حتی زنانی بودند که در تشیع جنازه خویش و قومش یا پدر و مادر و یا برادر و خواهرش شرکت نکردند و ما باید این دالان و حوضخانه خانه کرباسی ها در محله قاضی ملاعلی بعنوان نماد ی از غیرت اسلامی و عزم و تلاش مردمی در حفظ حجاب و عفاف زنان شهرمان و مبارزه با و ایستادگی در برابر استبداد و نماد اسلام خواهی بازسازی و حفظ کنیم .تا بطور غیر مستقیم به کسانی که به شهرما می آیند و می خواهند بی حجاب و بد حجاب باشند و نیز مسئولین شهری که از فرهنگ و تاریخ محله ما چیزی نمی دانند بفهمانیم که زنان شهرما اینگونه بودند و در این مکان حمام می کردند و در برابر ظالم قد علم کردند و تسلیم فرهنگ برهنگی و بی حجابی نشدند. باید این اماکن را زنده نگه داریم . و مدیران و دست اندکاران سایت های فرهنگی مثل شما این موارد را به گوش مسئولین برسانند و آنرا برجسته کنید و بجای زنان این مطالبه را پیگیری کنند تا نماد و نشانه های غنی فرهنگی ما در زمینه حجاب و عفاف زنان در شهرمان بدست فراموشی سپرده نشود. و اقدامات بازسازی صورت گیرد. یک بچه محله قاضی ملاعلی

Go to TOP